ฮอร์โมน

Testosterone ในผู้หญิง ไม่ใช่แค่ฮอร์โมนเพศชาย แต่คือกุญแจของกล้ามเนื้อ พลังงาน และความสดใส

เผยแพร่ 16 พฤษภาคม 2569

Thrive แนะนำ

Book your consultation at Thrive

Bangkok's functional medicine clinic — personalised care, science-backed.

Testosterone ในผู้หญิง — เรื่องที่หลายคนเข้าใจผิด

หลายคนคิดว่า Testosterone เป็น "ฮอร์โมนเพศชาย" และผู้หญิงไม่ควรมี — แต่ความจริงคือผู้หญิงผลิต Testosterone ตลอดชีวิต และมีบทบาทสำคัญต่อสุขภาพในหลายมิติที่แตกต่างจากในผู้ชายอย่างสิ้นเชิง

ผู้หญิงมี Testosterone ในเลือดอยู่ที่ 15–70 ng/dL ซึ่งน้อยกว่าผู้ชาย (300–1,000 ng/dL) ประมาณ 10–20 เท่า แต่เซลล์ผู้หญิงมี Androgen Receptor ที่ไวต่อ Testosterone สูงกว่า ทำให้ปริมาณเพียงเล็กน้อยมีผลทางชีววิทยาอย่างมีนัยสำคัญต่อร่างกายและอารมณ์

ผู้หญิงผลิต Testosterone จากที่ไหน?

🔴

25%

รังไข่ (Ovaries)

ผลิตโดยตรงจาก Theca cells — ลดลงชัดเจนเมื่อเข้าสู่ Perimenopause และ Menopause

🟠

25%

ต่อมหมวกไต (Adrenal)

ผลิตในรูป DHEA และ DHEA-S ซึ่งแปลงเป็น Testosterone และ Estrogen ในเนื้อเยื่อส่วนปลาย

🟡

50%

เนื้อเยื่อส่วนปลาย (Peripheral)

กล้ามเนื้อ ไขมัน และผิวหนัง แปลง DHEA เป็น Testosterone และ DHT ในระดับท้องถิ่น

ข้อเท็จจริงทางคลินิก

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือคิดว่า Testosterone สูงจะทำให้ผู้หญิง "เป็นชาย" — แต่ในระดับสรีรวิทยาปกติ Testosterone เป็นแค่หนึ่งในฮอร์โมนหลายตัวที่ทำงานร่วมกัน การที่ระดับ Testosterone ต่ำต่างหากที่ส่งผลเสียต่อคุณภาพชีวิตผู้หญิงอย่างชัดเจน (Cleveland Clinic, 2024)

Testosterone ลดลงตามอายุ — และผู้หญิงรู้สึกได้

ต่างจากการลดลงของ Estrogen ที่เกิดขึ้นฉับพลันในช่วง Menopause การลดลงของ Testosterone ในผู้หญิงเป็นกระบวนการค่อยเป็นค่อยไปตั้งแต่อายุ 30 ปี — ลดลงประมาณ 1–2% ต่อปี โดยที่อายุ 40 ปีระดับจะเหลือประมาณ 50% ของค่าสูงสุดในวัย 20 ปี

ระดับ Testosterone ในผู้หญิงตามช่วงอายุ (เทียบกับค่าสูงสุดอายุ 20 ปี = 100%)

อายุ 20 ปี (ค่าสูงสุด)100%

อายุ 30 ปี~80%

อายุ 40 ปี~50%

อายุ 50 ปี (Menopause)~30%

อายุ 60+ ปี~15%

ที่มา: Davis SR et al. (2015). Testosterone in women—the clinical significance. Lancet Diabetes Endocrinol.

สิ่งที่ทำให้ซับซ้อนขึ้นคือ DHEA ซึ่งเป็น precursor หลักของ Testosterone ในผู้หญิงก็ลดลงอย่างรวดเร็วตามอายุเช่นกัน โดยที่อายุ 70 ปีระดับ DHEA จะเหลือเพียง 10–20% ของค่าในวัย 20 ปี — ทำให้กระบวนการสังเคราะห์ Testosterone ในเนื้อเยื่อส่วนปลายลดลงตามไปด้วย

7 อาการที่บ่งบอกว่า Testosterone ต่ำในผู้หญิง

อาการเหล่านี้มักถูกตีความว่าเป็น "ความเครียด" "นอนน้อย" หรือ "อายุมากขึ้น" — แต่เมื่อเกิดรวมกันหลายอาการพร้อมกัน อาจเป็นสัญญาณของ Testosterone ต่ำที่รักษาได้

😴

เหนื่อยล้าเรื้อรัง

ไม่มีพลังงานทั้งที่นอนพอ รู้สึกหมดแรงตั้งแต่เช้า ต้องพึ่งกาแฟมากผิดปกติ

💪

กล้ามเนื้อลีบ ออกกำลังกายแล้วไม่เห็นผล

ออก Gym สม่ำเสมอแต่กล้ามไม่เพิ่ม หรือกล้ามลดลงทั้งที่ไม่ได้เลิกออกกำลัง

❤️

ความต้องการทางเพศลดลง

Libido ลดลงอย่างชัดเจน Arousal ช้าลง หรือมีปัญหาเรื่องความพึงพอใจทางเพศ

😰

อารมณ์แกว่ง ซึมเศร้า หงุดหงิดง่าย

อารมณ์ไม่มั่นคงโดยไม่มีเหตุผลชัดเจน รู้สึกหม่นหมองหรือหมดแรงจูงใจในชีวิต

🧠

Brain Fog ความจำเสื่อม

คิดช้า ความจำระยะสั้นแย่ลง ไม่สามารถจดจ่อกับงานได้นาน รู้สึกหัวไม่โปร่ง

🫀

ไขมันสะสมที่หน้าท้องเพิ่มขึ้น

น้ำหนักขึ้นบริเวณท้องโดยเฉพาะ ทั้งที่กินเหมือนเดิมและออกกำลังกายเท่าเดิม

🦴

กระดูกเสื่อม ปวดข้อบ่อยขึ้น

Testosterone ช่วยรักษา Bone Mineral Density — ระดับต่ำเพิ่มความเสี่ยง Osteoporosis ก่อนวัย

สงสัยว่า Testosterone ต่ำหรือเปล่า? ตรวจ Hormone Panel ที่ Thrive

ตรวจ Testosterone, DHEA-S, SHBG, Estradiol, Cortisol ครบในการเจาะเลือดครั้งเดียว

โทร 095-934-9640 LINE @thrivewellnessth

Testosterone กับกล้ามเนื้อในผู้หญิง — กลไกที่ต้องรู้

คำถามที่ได้ยินบ่อยคือ "ถ้า Testosterone น้อยกว่าผู้ชายมาก ทำไมถึงสำคัญสำหรับกล้ามเนื้อ?" — คำตอบอยู่ที่กลไกระดับเซลล์ ไม่ใช่แค่ปริมาณในเลือด

🔬 กลไก Testosterone ต่อกล้ามเนื้อในผู้หญิง

→

จับ Androgen Receptor (AR) ในกล้ามเนื้อ — กระตุ้น Protein Synthesis โดยตรง เพิ่มการสร้าง Actin และ Myosin (โปรตีนหลักของเส้นใยกล้ามเนื้อ)

→

กระตุ้น IGF-1 (Insulin-like Growth Factor) ในกล้ามเนื้อ — ช่วยฟื้นฟูและเพิ่มขนาดเส้นใยกล้ามเนื้อหลังออกกำลังกาย

→

ยับยั้ง Myostatin — โปรตีนที่จำกัดการเจริญของกล้ามเนื้อ ทำให้กล้ามสามารถโตได้ถึงขีดจำกัดสูงสุดของบุคคลนั้นๆ

→

ลด Recovery Time — เพิ่มอัตราการซ่อมแซม Micro-tears ในกล้ามเนื้อหลังออกกำลังกาย ทำให้พร้อมออกกำลังกายรอบถัดไปได้เร็วกว่า

→

เพิ่ม Red Blood Cell Production — ผ่านการกระตุ้น Erythropoietin ส่งออกซิเจนไปกล้ามเนื้อได้มากขึ้น เพิ่มความอดทนในการออกกำลังกาย

หลักฐานทางคลินิก

Huang G et al. (PMC6893124) ทดสอบในผู้หญิงที่ผ่าตัดมดลูกแล้วและมี Testosterone ต่ำ พบว่าการเสริม Testosterone ทำให้ Psoas muscle area เพิ่มขึ้น 11.7–18.9% เทียบกับกลุ่ม placebo ภายใน 24 สัปดาห์ — ยืนยันว่า Testosterone มีผลต่อมวลกล้ามเนื้อในผู้หญิงที่ขาดฮอร์โมนอย่างมีนัยสำคัญ

ตอบข้อสงสัย: Testosterone จะทำให้กล้ามใหญ่เหมือนผู้ชายไหม?

ไม่ — และนี่คือเหตุผลทางชีววิทยา:

ปัจจัย	ผู้ชาย	ผู้หญิง
ระดับ Testosterone	300–1,000 ng/dL	15–70 ng/dL
Estrogen	ต่ำ	สูงกว่ามาก — จำกัด Muscle Hypertrophy
Growth Hormone	สูงกว่าเล็กน้อย	ต่ำกว่าในช่วงอายุ 30+
ศักยภาพกล้ามเนื้อสูงสุด	~40–50% ของน้ำหนักตัว	~30–35% ของน้ำหนักตัว
ผลจาก Testosterone ปกติ	กล้ามเนื้อและ Strength สูง	กล้ามกระชับ แข็งแรง แต่ไม่ Bulk

6 วิธีเพิ่ม Testosterone ตามธรรมชาติในผู้หญิง

ก่อนพิจารณาการรักษาด้วยฮอร์โมน มีวิธีที่มีหลักฐานรองรับที่ช่วยรักษาและเพิ่มระดับ Testosterone ตามธรรมชาติได้ โดยเฉพาะในกลุ่มที่ยังอยู่ในช่วงอายุ 30–45 ปี

Resistance Training + HIIT

การยกน้ำหนักและ HIIT กระตุ้นการหลั่ง Testosterone และ Growth Hormone ได้ดีกว่า Cardio ทั่วไป Compound movements (Squat, Deadlift, Push-up) ให้ผลดีที่สุด

หลักฐาน: เพิ่ม Free Testosterone ชั่วคราว 15–25% หลังออกกำลังกายหนักสะสม

นอนหลับ 7–9 ชั่วโมงให้คุณภาพ

Testosterone และ Growth Hormone หลั่งสูงสุดช่วง Deep Sleep (NREM Stage 3) การนอนน้อยกว่า 5 ชั่วโมงต่อเนื่องลดระดับ Testosterone ลงอย่างมีนัยสำคัญ

หลักฐาน: นอน < 5 ชม. ลด Testosterone 10–15% ภายใน 1 สัปดาห์

จัดการความเครียด (Cortisol)

Cortisol และ Testosterone มีความสัมพันธ์แบบ Inverse — Cortisol สูงเรื้อรังกด Testosterone โดยตรง Meditation, Breathwork, และ Adaptogen (Ashwagandha) ช่วยได้

หลักฐาน: Ashwagandha ลด Cortisol 22–32% และเพิ่ม DHEA ในผู้ใหญ่

เสริม Zinc ให้เพียงพอ

Zinc เป็น cofactor สำคัญในการสังเคราะห์ Testosterone — ขาด Zinc โดยตรงทำให้ระดับ Testosterone ลดลงได้ อาหารสูง Zinc: หอยนางรม เนื้อแดง เมล็ดฟักทอง ถั่ว

หลักฐาน: PMID 36577241 — Zinc ต่ำสัมพันธ์กับ Testosterone ต่ำอย่างมีนัยสำคัญ

รักษาระดับ Vitamin D3

Vitamin D3 ทำหน้าที่เป็น Prohormone ที่มีผลต่อการผลิต Testosterone ทั้งในรังไข่และต่อมหมวกไต ระดับ Vitamin D เป้าหมาย 40–80 ng/mL

หลักฐาน: ระดับ Vitamin D ต่ำสัมพันธ์กับ Total Testosterone ต่ำในผู้หญิง

ลดน้ำตาลและ Processed Foods

น้ำตาลสูงกระตุ้น Insulin spike ซึ่งเพิ่ม SHBG (Sex Hormone Binding Globulin) ทำให้ Free Testosterone ลดลง แม้ Total Testosterone จะปกติ

หลักฐาน: อาหาร Low-glycemic ลด SHBG และเพิ่ม Free Testosterone ในผู้หญิง

DHEA — Precursor ที่สำคัญและบทบาทของการตรวจฮอร์โมน

ในผู้หญิงส่วนใหญ่ที่มีอาการ Testosterone ต่ำ สาเหตุมักไม่ใช่ที่รังไข่โดยตรง แต่เป็นที่ DHEA (Dehydroepiandrosterone) ที่ลดลงจากต่อมหมวกไต เพราะ DHEA เป็นสาร precursor ที่แปลงเป็นทั้ง Testosterone และ Estradiol ในเนื้อเยื่อต่างๆ

การตรวจ DHEA-S (Sulfate) ในเลือดจึงให้ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับสุขภาพต่อมหมวกไตและ Androgen Reserve ในผู้หญิง โดยเฉพาะผู้ที่อายุ 35 ปีขึ้นไป

ตรวจ Hormone Panel ครบ

รวมถึง Total Testosterone, Free Testosterone, DHEA-S, SHBG, Estradiol, Progesterone, Cortisol (AM), และ TSH — เพื่อเข้าใจภาพรวมสมดุลฮอร์โมนทั้งหมด

ตรวจในช่วงเช้า (7–10 น.)

ระดับ Testosterone สูงสุดในตอนเช้า — การเจาะเลือดช่วงบ่ายหรือเย็นจะได้ค่าต่ำกว่าปกติอย่างมีนัยสำคัญ ทำให้แปลผลผิดพลาดได้

แพทย์ประเมินอาการร่วมกับค่าเลือด

ค่าเลือด "ปกติ" ตามช่วงอ้างอิงทั่วไปไม่ได้หมายความว่าเพียงพอสำหรับทุกคน — แพทย์จะประเมิน Free Testosterone และอาการทางคลินิกร่วมกัน

พิจารณาทางเลือกการรักษาเฉพาะบุคคล

ตั้งแต่การปรับ Lifestyle, อาหารเสริม DHEA ขนาดต่ำ, Testosterone topical ปริมาณน้อย ไปจนถึง HRT ครบวงจร — ขึ้นอยู่กับอายุ อาการ และผลตรวจ

🩸 Total Testosterone 🩸 Free Testosterone 🩸 DHEA-S 🩸 SHBG 🩸 Estradiol 🩸 Cortisol AM 🩸 TSH

FAQ

คำถามที่พบบ่อย

ผู้หญิงมี Testosterone ไหม?

มี — ผู้หญิงผลิต Testosterone ที่รังไข่ ต่อมหมวกไต (ในรูป DHEA) และเนื้อเยื่อส่วนปลาย ระดับปกติในผู้หญิงอยู่ที่ 15–70 ng/dL ซึ่งน้อยกว่าผู้ชาย 10–20 เท่า แต่เซลล์ผู้หญิงมีความไวต่อ Androgen สูงกว่า ทำให้ Testosterone ในปริมาณน้อยก็มีผลทางชีววิทยาอย่างมีนัยสำคัญ

Testosterone ต่ำในผู้หญิงมีอาการอย่างไร?

อาการ Testosterone ต่ำในผู้หญิง ได้แก่: เหนื่อยล้าเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ, กล้ามเนื้อลีบลงทั้งที่ออกกำลังกายสม่ำเสมอ, ความต้องการทางเพศลดลง, อารมณ์แกว่งหรือซึมเศร้า, Brain Fog ความจำลดลง, ไขมันสะสมที่หน้าท้องเพิ่มขึ้น และกระดูกเสื่อมเร็วกว่าวัย อาการเหล่านี้มักเริ่มหลังอายุ 35 ปีและชัดขึ้นในช่วงก่อนวัยทอง (Perimenopau

ผู้หญิงสามารถเพิ่ม Testosterone ได้ด้วยตนเองไหม?

ได้ในระดับหนึ่ง — วิธีที่มีหลักฐานรองรับ ได้แก่: 1) ออกกำลังกายประเภท Resistance Training / HIIT อย่างสม่ำเสมอ 2) นอนหลับพอ 7–9 ชั่วโมง (GH และ Testosterone สูงสุดช่วง Deep Sleep) 3) ลดความเครียดเรื้อรัง (Cortisol สูงกด Testosterone) 4) เสริม Zinc และ Vitamin D ในระดับเพียงพอ 5) ลดแอลกอฮอล์และน้ำตาลสูง ที่ขัดขวางการผลิ

DHEA กับ Testosterone ผู้หญิงเกี่ยวกันอย่างไร?

DHEA (Dehydroepiandrosterone) เป็นสาร precursor หลักของ Testosterone และ Estrogen ในผู้หญิง — ผลิตที่ต่อมหมวกไตและรังไข่ ระดับ DHEA ลดลงตามอายุอย่างชัดเจน โดยที่อายุ 70 ปีระดับจะเหลือเพียง 10–20% ของค่าสูงสุดในวัย 20 ปี การเสริม DHEA ภายใต้การดูแลแพทย์สามารถช่วยเพิ่ม Free Testosterone และ Estradiol ได้ในผู้หญิงที่ขาด

Testosterone ทำให้ผู้หญิงมีกล้ามใหญ่เหมือนผู้ชายไหม?

ไม่ — ผู้หญิงมีระดับ Testosterone ต่ำกว่าผู้ชาย 10–20 เท่า และมีระดับ Estrogen สูงกว่าที่จำกัดการเจริญเติบโตของกล้ามเนื้อ Testosterone ในระดับสรีรวิทยาปกติของผู้หญิงช่วยรักษามวลกล้ามเนื้อและความแข็งแรง ไม่ทำให้กล้ามใหญ่เกินสัดส่วน การที่นักกีฬาหญิงบางคนมีกล้ามใหญ่มากมักเกิดจากการใช้สาร Anabolic Steroid สังเคราะห์ในปริม

ควรตรวจ Testosterone เมื่อไหร่?

ควรพิจารณาตรวจเมื่อ: อายุ 35 ปีขึ้นไปและมีอาการเหนื่อยล้าเรื้อรัง, กล้ามเนื้อลดลงทั้งที่ออกกำลังกาย, ความต้องการทางเพศลดลงกะทันหัน, อารมณ์แกว่งหรือซึมเศร้าโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน, หรืออยู่ในช่วง Perimenopause การตรวจควรทำในช่วงเช้า (7–10 น.) เมื่อระดับ Testosterone สูงสุด และตรวจร่วมกับ DHEA-S, SHBG, Estradiol และ Cortiso